O₂N₂ArCO₂C₂H₂

مقالات آموزشی تهران گاز

کپسول ۵۰ لیتری برای چه گازهایی مناسب است؟ راهنمای کامل انتخاب

نویسنده: تیم فنی تهران گاز — ۲۳ مهر ۱۴۰۵ — زمان مطالعه: ۴ دقیقه

کپسول ۵۰ لیتری بزرگ‌ترین سایز رایج کپسول‌های فولادی تک است و برای مصرف‌کنندگان صنعتی که می‌خواهند دفعات تعویض کپسول را به حداقل برسانند، گزینه اصلی است. اما کپسول ۵۰ لیتری فقط مخصوص یک گاز نیست؛ با اکسیژن، ازت، آرگون، CO2، هلیوم و گاز میکس شارژ می‌شود و هر کدام مقدار گاز و کاربرد خودش را دارد.

مدل‌های موجود و قیمت روز را در صفحه کپسول ۵۰ لیتری ببینید.

مشخصات بدنه کپسول ۵۰ لیتری

قطر کپسول ۵۰ لیتری حدود ۲۲۹ میلی‌متر و ارتفاع آن حدود ۱۴۵۰ میلی‌متر است؛ یعنی کمی چاق‌تر و بلندتر از ۴۰ لیتری. وزن خالی بین حدود ۵۵ تا ۶۵ کیلوگرم است. این کپسول در دو رده فشار ساخته می‌شود: فشار کاری ۱۵۰ بار (فشار تست ۲۵۰ بار) و فشار کاری ۲۰۰ بار (فشار تست ۳۰۰ بار). رده فشار روی شانه کپسول حک شده و مرکز شارژ نباید کپسول را بیش از آن پر کند.

مقدار گاز در کپسول ۵۰ لیتری

اعداد تقریبی و بر پایه فرمول «حجم آبی × فشار» است؛ گاز واقعی در فشارهای بالا کمی کمتر از عدد محاسبه‌شده است. CO2 چون مایع ذخیره می‌شود، بر اساس وزن شارژ و سنجیده می‌شود.

۱۵۰ بار یا ۲۰۰ بار؟

کپسول ۲۰۰ باری در همان ابعاد حدود یک‌سوم گاز بیشتری نسبت به ۱۵۰ باری نگه می‌دارد؛ یعنی دفعات تعویض کمتر. اما همه مراکز شارژ امکان شارژ ۲۰۰ بار را ندارند و رگلاتور شما باید برای ورودی ۲۰۰ بار مناسب باشد (گیج فشار کپسول حداقل تا ۳۱۵ بار). اگر مرکز شارژ همیشگی شما فقط ۱۵۰ بار شارژ می‌کند، خرید کپسول ۲۰۰ باری مزیتی برایتان ندارد.

کاربرد هر گاز در کپسول ۵۰ لیتری

ازت برای برش لیزر و صنایع غذایی

برش لیزر استیل با ازت مصرف بالایی دارد و کپسول ۵۰ لیتری با شارژ ۲۰۰ بار رایج‌ترین انتخاب است. جزئیات را در صفحه کپسول ۵۰ لیتری ازت و مقاله کاربردهای گاز ازت ببینید.

آرگون و گاز میکس برای خط جوش

در کارگاه‌هایی که چند دستگاه جوش همزمان کار می‌کنند، کپسول ۵۰ لیتری آرگون یا گاز میکس توقف کار برای تعویض را کم می‌کند.

اکسیژن برای برشکاری و مراکز درمانی

برای مصرف بالای اکسیژن، ۵۰ لیتری جایگزین پرحجم‌تر کپسول ۴۰ لیتری اکسیژن است.

هلیوم برای بادکنک و نشت‌یابی

هلیوم گاز سبک و بی‌اثری است که برای پر کردن بادکنک، نشت‌یابی دقیق و برخی دستگاه‌های آزمایشگاهی استفاده می‌شود؛ قیمت آن معمولاً به‌صورت استعلامی اعلام می‌شود.

۵۰ لیتری یا ۴۰ لیتری؟

اگر کپسول را زیاد جابه‌جا می‌کنید یا مصرف متوسطی دارید، ۴۰ لیتری عملی‌تر است. اگر کپسول در محل ثابتی روی منیفولد یا پالت قرار می‌گیرد، ۵۰ لیتری به ازای هر مترمکعب گاز اقتصادی‌تر تمام می‌شود.

نکات ایمنی کپسول‌های بزرگ

• کپسول ۶۰ کیلوگرمی را هرگز با دست بلند نکنید؛ از ترولی یا پالت کپسول ۴۰ لیتری و پالت‌های مناسب استفاده کنید.
• کپسول‌ها را ایستاده و با زنجیر مهار کنید.
• کپسول‌های گازهای مختلف را با برچسب و رنگ مشخص از هم جدا نگه دارید.
• ازت، آرگون، هلیوم و CO2 در فضای بسته خطر خفگی دارند؛ انبار باید تهویه داشته باشد.

شیر و رنگ کپسول ۵۰ لیتری برای هر گاز

بدنه کپسول ۵۰ لیتری برای گازهای مختلف یکسان است، ولی شیر و رنگ آن متفاوت است تا هم اتصال اشتباه ممکن نباشد و هم گاز داخل کپسول از دور قابل تشخیص باشد. شیر اکسیژن با رزوه و آب‌بندی مخصوص اکسیژن ساخته می‌شود و نباید هیچ اثری از روغن داشته باشد. شیر ازت، آرگون و هلیوم رزوه متفاوتی دارد و شیر CO2 معمولاً برای تحمل سرمای ناشی از انبساط گاز طراحی شده است. هنگام خرید، از فروشنده بخواهید شیر متناسب با گاز مورد نظرتان نصب شده باشد.

رنگ‌بندی هم به تشخیص کمک می‌کند، ولی همیشه برچسب و حکاکی ملاک نهایی است، چون رنگ کپسول‌های وارداتی ممکن است با رنگ‌بندی رایج داخلی تفاوت داشته باشد. راهنمای رنگ‌ها را در مقاله رنگ کپسول‌های گاز آورده‌ایم.

چند کپسول ۵۰ لیتری لازم دارید؟

برای برنامه‌ریزی، مصرف ماهانه خود را بر حسب مترمکعب تخمین بزنید و بر حجم هر کپسول تقسیم کنید. مثلاً اگر ماهانه حدود ۴۰ مترمکعب ازت مصرف می‌کنید، با کپسول‌های ۲۰۰ باری (حدود ۱۰ مترمکعب) به چهار کپسول در ماه نیاز دارید؛ داشتن یک یا دو کپسول اضافه به‌عنوان ذخیره، توقف کار هنگام تعویض را حذف می‌کند. اگر تعداد کپسول‌ها از پنج یا شش بیشتر شد، استفاده از پالت و منیفولد کار را منظم‌تر و ایمن‌تر می‌کند.

جمع‌بندی

کپسول ۵۰ لیتری برای اکسیژن، ازت، آرگون، گاز میکس، هلیوم و CO2 استفاده می‌شود و در شارژ ۱۵۰ بار حدود ۷٫۵ و در ۲۰۰ بار حدود ۱۰ مترمکعب گاز فشرده نگه می‌دارد. برای مصرف صنعتی ثابت، اقتصادی‌ترین سایز است. مدل‌ها و قیمت روز را در صفحه کپسول ۵۰ لیتری تهران گاز ببینید.