O₂N₂ArCO₂C₂H₂

مقالات آموزشی تهران گاز

انواع مانومتر اکسیژن؛ کدام مدل برای کار شما مناسب است؟

نویسنده: تیم فنی تهران گاز — ۱۸ مهر ۱۴۰۵ — زمان مطالعه: ۴ دقیقه

مانومتر یا رگلاتور، رابط بین کپسول پرفشار و دستگاه مصرف‌کننده است. فشار حدود ۱۵۰ بار داخل کپسول را به فشار کاری قابل کنترل تبدیل می‌کند و همزمان مقدار گاز باقی‌مانده را نشان می‌دهد. اما همه مانومترها یکسان نیستند؛ آشنایی با انواع مانومتر اکسیژن کمک می‌کند هم ایمن کار کنید و هم هزینه اضافه ندهید.

مدل‌های موجود و قیمت روز هر برند را در صفحه مانومتر اکسیژن ببینید.

مانومتر اکسیژن چطور کار می‌کند؟

گاز پرفشار وارد محفظه رگلاتور می‌شود و یک دیافراگم و فنر تنظیم، فشار خروجی را در عدد دلخواه ثابت نگه می‌دارند. با چرخاندن پیچ تنظیم، نیروی فنر و در نتیجه فشار یا دبی خروجی تغییر می‌کند. گیج فشار کپسول (معمولاً ۰ تا ۲۵۰ یا ۰ تا ۳۱۵ بار) موجودی گاز را نشان می‌دهد و گیج یا فلومتر خروجی، مقدار تحویلی را.

انواع مانومتر اکسیژن

۱. مانومتر صنعتی دوگیج

رایج‌ترین مدل در کارگاه‌های جوشکاری و برشکاری است. یک گیج فشار کپسول و یک گیج فشار کاری (معمولاً ۰ تا ۱۰ یا ۰ تا ۲۵ بار) دارد. با این مدل فشار اکسیژن مشعل متناسب با شماره سرپیک برشکاری یا جوشکاری تنظیم می‌شود.

۲. مانومتر پزشکی فلومتردار

به جای فشار، دبی را بر حسب لیتر در دقیقه نشان می‌دهد (معمولاً ۰ تا ۱۵). فلومتر شیشه‌ای ساچمه‌ای دارد و یک بطری رطوبت‌ساز به آن وصل می‌شود تا اکسیژن خشک، مخاط بینی بیمار را آزار ندهد. این مدل همراه کپسول ۱۰ لیتری پزشکی و ست‌های کپسول خانگی استفاده می‌شود.

۳. مانومتر پزشکی کلیک‌دار

به جای فلومتر شیشه‌ای، یک پیچ پله‌ای دارد که روی اعداد ثابت (مثلاً ۱، ۲، ۳ لیتر) «کلیک» می‌کند. مقاوم‌تر و جمع‌وجورتر است و برای کپسول‌های پرتابل و آمبولانس مناسب‌تر است، چون به ایستاده بودن کپسول وابسته نیست.

۴. مانومتر دومرحله‌ای

فشار را در دو مرحله کاهش می‌دهد؛ نتیجه، فشار خروجی بسیار ثابت حتی وقتی کپسول رو به اتمام است. در آزمایشگاه‌ها، برش دقیق CNC و جاهایی که نوسان فشار مشکل‌ساز است کاربرد دارد. گران‌تر از مدل تک‌مرحله‌ای است.

۵. رگلاتور خط مرکزی (منیفولد)

در بیمارستان‌ها و کارخانه‌ها چند کپسول به یک منیفولد وصل می‌شوند و رگلاتور بزرگ‌تری فشار کل خط را تنظیم می‌کند. این سیستم‌ها معمولاً با پالت کپسول اکسیژن تغذیه می‌شوند.

جدول مقایسه انواع مانومتر اکسیژن

نکات خرید مانومتر اکسیژن

• نوع گاز: مانومتر اکسیژن را برای گاز دیگر استفاده نکنید؛ رزوه و مواد آب‌بندی هر گاز متفاوت است. برای آرگون و CO2 مانومتر مخصوص گاز میکس لازم است.
• بدنه: برنج فورج‌شده با گیج‌های خوانا و شیشه محافظ.
• شیر اطمینان: در صورت بالا رفتن فشار، گاز را تخلیه می‌کند.
• بدون روغن: مانومتر اکسیژن باید کاملاً عاری از روغن و گریس باشد.
• برند و گارانتی: مدل‌های اروپایی دقت و عمر بیشتری دارند و مدل‌های اقتصادی برای مصرف سبک کافی‌اند.

اگر مانومتر فعلی شما نشتی دارد یا عقربه‌اش نوسان می‌کند، مقاله خرابی مانومتر اکسیژن علائم و راه تشخیص را توضیح داده است.

نصب و راه‌اندازی صحیح مانومتر اکسیژن

حتی بهترین مانومتر هم اگر درست نصب نشود، نشتی می‌دهد یا آسیب می‌بیند. این مراحل را به ترتیب انجام دهید:

1. تمیز کردن خروجی شیر کپسول: پیش از نصب، شیر کپسول را برای یک لحظه کوتاه باز و بسته کنید تا گرد و غبار داخل خروجی بیرون برود. صورت خود را مقابل شیر نگیرید.
2. بررسی واشر: واشر ورودی مانومتر باید سالم و بدون ترک باشد؛ واشر فرسوده مهم‌ترین عامل نشتی است.
3. بستن مهره ورودی: مهره را با دست جا بیندازید و با آچار مناسب محکم کنید؛ از آچار لوله‌گیر استفاده نکنید.
4. شل کردن پیچ تنظیم: پیش از باز کردن شیر کپسول، پیچ تنظیم را کاملاً شل کنید تا فشار ناگهانی به دیافراگم نرسد.
5. باز کردن آرام شیر کپسول: شیر را آهسته باز کنید و کنار مانومتر بایستید، نه روبه‌روی گیج‌ها.
6. نشت‌یابی: اتصالات را با محلول کف صابون (بدون روغن) بررسی کنید.
7. تنظیم فشار یا دبی: پیچ را آرام بچرخانید تا به عدد مورد نیاز برسید.

عمر مفید و سرویس دوره‌ای

عمر مانومتر به کیفیت ساخت، تمیزی گاز و نحوه استفاده بستگی دارد. نشانه‌های نیاز به سرویس عبارت‌اند از: برنگشتن عقربه به صفر، بالا رفتن تدریجی فشار خروجی پس از بستن مصرف‌کننده (خزش فشار)، صدای سوت یا یخ‌زدگی بدنه. مانومترهایی که ضربه خورده‌اند یا گیج آن‌ها شکسته، باید پیش از استفاده مجدد بررسی شوند. تعمیر دیافراگم و نشیمنگاه را به تعمیرکار متخصص بسپارید و هرگز از قطعات غیراستاندارد یا چسب و نوار تفلون در مسیر اکسیژن پرفشار استفاده نکنید.

انتخاب بر اساس فشار کپسول

اگر کپسول‌های شما با فشار ۲۰۰ بار شارژ می‌شوند، گیج فشار کپسول باید حداقل تا ۳۱۵ بار درجه‌بندی داشته باشد تا عقربه در انتهای محدوده کار نکند. برای کپسول‌های ۱۵۰ بار، گیج ۰ تا ۲۵۰ بار کافی است.

جمع‌بندی

برای جوشکاری و برشکاری، مانومتر صنعتی دوگیج انتخاب استاندارد است؛ برای بیمار در منزل، مدل فلومتردار با رطوبت‌ساز؛ برای حمل و آمبولانس، مدل کلیک‌دار؛ و برای کارهای دقیق، دومرحله‌ای. مقایسه برندها و قیمت روز را در صفحه مانومتر اکسیژن تهران گاز ببینید یا برای انتخاب با کارشناسان ما مشورت کنید.