کپسول اکسیژن، گاز صنعتی و تجهیزات جوش و برش
مقالات آموزشی تهران گاز
گاز آرگون یا گاز میکس؛ کدام گاز ترکیبی برای جوشکاری شما مناسب است؟
انتخاب گاز محافظ به اندازه انتخاب دستگاه جوش مهم است. گاز اشتباه یعنی پاشش زیاد، تخلخل، نفوذ ضعیف و ظاهر نامرتب جوش. سؤال رایج جوشکاران این است: گاز آرگون یا گاز میکس؟ پاسخ به فرایند جوش (تیگ یا میگ‌مگ) و جنس فلز بستگی دارد.
ترکیب‌های موجود و قیمت روز را در صفحه گاز میکس ببینید.
گاز آرگون چیست؟
آرگون یک گاز بی‌اثر (خنثی) است؛ با فلز مذاب واکنش نمی‌دهد و فقط هوا را از حوضچه جوش دور نگه می‌دارد. قوس پایدار و آرامی ایجاد می‌کند و برای جوش تیگ همه فلزات و جوش میگ آلومینیوم و مس گاز اصلی است.
گاز میکس (گاز ترکیبی) چیست؟
گاز میکس یا گاز ترکیبی مخلوط آرگون با درصد کمی گاز فعال است؛ رایجترین ترکیب ۸۲ درصد آرگون و ۱۸ درصد CO2 است. CO2 حرارت و نفوذ قوس را بیشتر می‌کند و آرگون پاشش را کم و قوس را پایدار نگه می‌دارد. ترکیب‌های دیگری مثل ۹۸/۲ (آرگون با ۲ درصد CO2 یا اکسیژن) برای استیل و ترکیب‌های سه‌گانه هم وجود دارد.
جدول انتخاب گاز محافظ
| فرایند و فلز | گاز پیشنهادی | دلیل |
|---|---|---|
| تیگ (TIG) همه فلزات | آرگون خالص | الکترود تنگستن با گاز فعال آسیب می‌بیند |
| میگ آلومینیوم | آرگون خالص | آلومینیوم با CO2 اکسید و متخلخل می‌شود |
| مگ فولاد ساختمانی | میکس ۸۲/۱۸ | نفوذ خوب، پاشش کم، ظاهر تمیز |
| مگ فولاد، کار سنگین و اقتصادی | CO2 خالص | نفوذ زیاد، ارزان، ولی پاشش بیشتر |
| میگ استیل (استنلس) | میکس ۹۸/۲ | قوس پایدار با کمترین اکسیداسیون |
چرا آرگون خالص برای جوش میگ فولاد مناسب نیست؟
با آرگون خالص روی فولاد کربنی، قوس ناپایدار می‌شود، مذاب به‌خوبی روی لبه‌ها پخش نمی‌شود و گرده جوش باریک و برآمده با نفوذ کم درمی‌آید. افزودن CO2 این مشکل را حل می‌کند؛ به همین دلیل گاز میکس استاندارد جوش مگ فولاد است.
گاز میکس یا CO2 خالص؟
CO2 خالص ارزان‌تر است و نفوذ بیشتری دارد، ولی پاشش و دود بیشتری تولید می‌کند و تمیزکاری بعد از جوش را زیاد می‌کند. برای کارهای ظاهری، ورق‌های نازک‌تر و کاهش زمان سنگ‌زنی، گاز میکس به‌صرفه‌تر تمام می‌شود. مقایسه کامل را در مقاله گاز میکس یا CO2 بخوانید.
سایز کپسول و تجهیزات
- برای کارگاه‌های کوچک و کار سیار، کپسول ۱۰ لیتری چینی پر آرگون یا میکس سبک و عملی است.
- برای مصرف روزانه، کپسول ۴۰ لیتری یا کپسول ۵۰ لیتری دفعات شارژ را کم می‌کند.
- برای آرگون و میکس رگلاتور فلومتردار مخصوص لازم است؛ دبی معمول در جوش میگ حدود ۱۲ تا ۱۸ لیتر در دقیقه است.
آرگون و CO2 از هوا سنگین‌ترند و در فضای بسته و گودال جمع می‌شوند و خطر خفگی دارند. در محیط جوشکاری تهویه مناسب برقرار کنید.
عیب‌یابی جوش بر اساس گاز محافظ
بسیاری از عیوب جوش میگ‌مگ که به دستگاه یا سیم نسبت داده می‌شوند، در واقع به گاز محافظ برمی‌گردند. این جدول کمک می‌کند علت را سریع پیدا کنید:
| عیب | علت احتمالی مرتبط با گاز | راه‌حل |
|---|---|---|
| تخلخل (حفره ریز در جوش) | دبی کم، نشتی شیلنگ، باد یا کوران محیط | دبی را تنظیم و نشتی را رفع کنید، از باد محافظت کنید |
| پاشش زیاد | استفاده از CO2 خالص یا نسبت نامناسب | گاز میکس با درصد CO2 کمتر |
| گرده باریک و برآمده روی فولاد | آرگون خالص | گاز میکس ۸۲/۱۸ |
| جوش تیره و اکسیدشده روی استیل | درصد گاز فعال زیاد | ترکیب ۹۸/۲ |
| قوس ناپایدار | کپسول رو به اتمام یا رگلاتور یخ‌زده | کپسول را تعویض و رگلاتور را بررسی کنید |
دبی گاز را بیش از حد بالا نبرید
این تصور رایج که «گاز بیشتر یعنی محافظت بهتر» درست نیست. دبی خیلی زیاد جریان گاز را متلاطم می‌کند و هوا را به داخل حوضچه جوش می‌کشد؛ نتیجه می‌تواند همان تخلخلی باشد که می‌خواستید از آن جلوگیری کنید. علاوه بر این، گاز هدر می‌رود و کپسول زودتر تمام می‌شود. دبی را بر اساس قطر نازل و شرایط محیط تنظیم کنید و در فضای باز از پرده یا سپر باد استفاده کنید.
یخ‌زدگی رگلاتور CO2
هنگام برداشت زیاد CO2، انبساط گاز باعث سرد شدن شدید رگلاتور و گاهی یخ‌زدگی آن می‌شود که جریان را مختل می‌کند. استفاده از گاز میکس این مشکل را بسیار کمتر می‌کند؛ اگر با CO2 خالص کار می‌کنید، رگلاتورهای گرم‌کن‌دار راه‌حل مناسبی هستند.
جمع‌بندی: گاز آرگون یا گاز میکس؟
اگر جوش تیگ یا میگ آلومینیوم انجام می‌دهید، آرگون خالص لازم دارید. اگر با دستگاه میگ‌مگ فولاد جوش می‌دهید، گاز میکس ۸۲/۱۸ بهترین تعادل کیفیت و هزینه را دارد و برای استیل ترکیب ۹۸/۲ مناسب است. ترکیب‌های موجود و قیمت روز را در صفحه گاز میکس تهران گاز ببینید.
سؤالات متداول
برای جوش تیگ آرگون لازم است یا گاز میکس؟
آرگون خالص؛ گاز فعال مثل CO2 به الکترود تنگستن آسیب میزند.
ترکیب استاندارد گاز میکس چیست؟
رایجترین ترکیب ۸۲ درصد آرگون و ۱۸ درصد CO2 برای جوش مگ فولاد است.
آیا با گاز میکس می‌توان آلومینیوم جوش داد؟
خیر؛ برای آلومینیوم آرگون خالص (یا مخلوط آرگون و هلیوم) لازم است.
دبی گاز میکس در جوش میگ چقدر باشد؟
معمولاً حدود ۱۲ تا ۱۸ لیتر در دقیقه، بسته به قطر سیم، شدت جریان و جریان هوای محیط.