O₂N₂ArCO₂C₂H₂

مقالات آموزشی تهران گاز

اکسیژن درمانی در منزل؛ هر آنچه خانواده بیمار باید بداند

نویسنده: تیم فنی تهران گاز — ۸ مهر ۱۴۰۵ — زمان مطالعه: ۳ دقیقه

وقتی پزشک برای بیمار اکسیژن‌درمانی خانگی تجویز می‌کند، خانواده با سؤال‌های زیادی روبه‌رو می‌شود: چه تجهیزاتی لازم است؟ کپسول بهتر است یا دستگاه اکسیژن‌ساز؟ چقدر هزینه دارد؟ و چطور ایمن استفاده کنیم؟ این راهنما پاسخ عملی این سؤال‌هاست. این مقاله جایگزین توصیه پزشک نیست؛ میزان و مدت مصرف اکسیژن را همیشه پزشک معالج تعیین می‌کند.

چه کسانی به اکسیژن‌درمانی خانگی نیاز دارند؟

بیماران مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)، فیبروز ریوی، نارسایی قلبی پیشرفته، برخی بیماران در دوران نقاهت عفونت‌های ریوی و سالمندانی که اشباع اکسیژن خونشان پایین است، از جمله کسانی هستند که پزشک ممکن است برایشان اکسیژن خانگی تجویز کند. تصمیم بر اساس معاینه و اندازه‌گیری اکسیژن خون گرفته می‌شود.

تجهیزات لازم

• منبع اکسیژن: کپسول اکسیژن طبی یا دستگاه اکسیژن‌ساز (یا هر دو).
• مانومتر اکسیژن پزشکی فلومتردار: برای تنظیم دقیق دبی بر حسب لیتر در دقیقه.
• رطوبت‌ساز: بطری آب مقطر که از خشکی بینی جلوگیری می‌کند.
• سوند بینی (کانولا) یا ماسک طبق تجویز پزشک.
• ترولی یا پایه برای نگهداری ایمن کپسول.
• پالس‌اکسی‌متر برای پایش اکسیژن خون (با هماهنگی پزشک).

کپسول اکسیژن یا دستگاه اکسیژن‌ساز؟

بسیاری از خانواده‌ها ترکیبی از هر دو را انتخاب می‌کنند: اکسیژن‌ساز برای مصرف روزمره و یک کپسول خانگی برای قطعی برق و شرایط اضطراری.

کدام سایز کپسول؟

برای مصرف چند ساعته، کپسول ۱۰ لیتری پزشکی؛ برای مصرف شبانه یا طولانی، کپسول ۲۰ لیتری اکسیژن یا ۴۰ لیتری؛ و برای بیرون رفتن از خانه، کپسول ۵ لیتری اکسیژن. روش محاسبه دقیق را در مقاله کپسول اکسیژن چند ساعت کار می‌کند ببینید.

ده قانون ایمنی اکسیژن در خانه

1. در اتاق بیمار سیگار، شمع، عود و فندک ممنوع است.
2. کپسول حداقل ۲ متر از بخاری، شومینه و اجاق گاز فاصله داشته باشد.
3. کپسول را ایستاده روی ترولی یا با تسمه مهار کنید.
4. از کرم‌ها و پمادهای نفتی (مثل وازلین) روی صورت بیمار استفاده نکنید؛ از محصولات پایه آبی استفاده کنید.
5. مانومتر و شیر را با دست چرب لمس نکنید.
6. آب رطوبت‌ساز را روزانه عوض کنید.
7. سوند و ماسک را طبق دستور سازنده تعویض کنید.
8. اتاق تهویه مناسب داشته باشد.
9. شماره تماس تأمین‌کننده اکسیژن را در دسترس نگه دارید.
10. یک کپسول پشتیبان برای شرایط اضطراری داشته باشید.

محاسبه هزینه ماهانه

مصرف ماهانه = دبی × ۶۰ × ساعت روزانه × ۳۰. بیماری که شبی ۸ ساعت با دبی ۲ لیتر اکسیژن می‌گیرد، ماهانه حدود ۲۹ هزار لیتر مصرف دارد؛ یعنی حدود ۵ بار شارژ کپسول ۴۰ لیتری. این عدد به شما کمک می‌کند بین خرید کپسول بزرگ، چند کپسول کوچک یا اکسیژن‌ساز تصمیم بگیرید.